Մարսյան հնագույն երկնաքարը նոր տվյալներ է տվել ջրի և կեղևի պատմության մասին
Մոտ 800 գրամ զանգված ունեցող Teghaza 001 երկնաքարի հանքանյութերը ջրի ազդեցությամբ փոփոխվել են մոտ 4,1 միլիարդ տարի առաջ։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: NASA / NASA (archival/context image; Context photograph of a different Martian meteorite, NWA 7034 (Black Beauty), not Teghaza 001.) · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Public domain in the United States — NASA-created image (PD-NASA)2022 թվականին Սահարայում հայտնաբերված երկնաքարը գիտնականներին հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Մարսի կեղևի ամենավաղ պատմությունը։ Հոկտեմբերի 29-ին NASA-ի ներկայացրած հետազոտության ընթացքում մասնագետները որոշել են մոտ 800 գրամ զանգված ունեցող քարի հանքանյութերի տարիքը։ Այն կոչվել է Teghaza 001՝ Մալիի այն շրջանի անունով, որտեղ գտնվել է։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ջուրը փոփոխել է դրա հանքանյութերը մոտ 4,1 միլիարդ տարի առաջ, հետևաբար սկզբնական ապարը հավանաբար ձևավորվել է ավելի վաղ։ Հիմնական հետազոտությունը հրապարակվել է Science հանդեսում, իսկ ջրի պարունակությանը նվիրված աշխատանքը՝ Science Advances-ում հունիսին։
Teghaza 001-ը պարունակում է տարբեր մագմայական հանքանյութեր, որոնք առաջացել են հալված ապարի սառչելուց և հետագայում փոփոխվել ջրի հետ շփման հետևանքով։ Հետազոտողները ուսումնասիրել են ցիրկոնի մանր բյուրեղները և կիրառել ռուբիդիում-ստրոնցիումային ճշգրիտ թվագրման մեթոդ՝ պահպանելով հազվագյուտ նմուշի մեծ մասը։ Դրա բաղադրությունը նման է Մարսի խառնարաններով ծածկված հարավային բարձրավանդակի որոշ նյութերին։ Գիտնականներն առանձնացրել են 13 հնարավոր վայր, սակայն դրանցից ոչ մեկը դեռ չի հաստատվել որպես քարի իրական ծագման տեղ։
Այս երկնաքարը Երկրի վրա գտնված մարսյան ամենահին նմուշներից է։ Դրա ծագումը հաստատելու համար մասնագետները քիմիական առանձնահատկությունները համեմատում են ուղեծրային սարքերի և մարսագնացների չափումների հետ։ Նմուշը կարող է տեղեկություններ տալ հրաբխային ապարների, ստորգետնյա ջրի և հնարավոր է՝ փոփոխվող մթնոլորտի փոխազդեցության մասին։ Արդյունքները չեն ապացուցում, որ հնագույն Մարսում կյանք է եղել։ Դրանք արժեքավոր նյութական վկայություն են մոլորակի մակերևույթի և ջրային համակարգերի զարգացման ուսումնասիրման համար։
