Caltech-ի ռոբոտը ուղեծրում հավաքել է կառուցվածքի մի հատված
ASTRA համակարգը ուղեծրում հավաքել է ֆերմայի լրացուցիչ հատված, սակայն նախատեսված անտենան ամբողջությամբ չի ավարտվել։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: NASA / Wikimedia Commons, International Space Station with S0, S1 and P1 truss sections, 2 December 2002; public domain NASA photograph. Archival context: the ISS is NOT the ASTRA payload and did not host the ASTRA experiment. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Public domain in the United States — US government work (NASA); NASA media usage policyԿալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (Caltech) հետազոտողների ստեղծած ռոբոտը Երկրի ուղեծրում հավաքել է կառուցվածքի մի հատված։ Փորձը ցույց է տալիս, որ ապագայում հնարավոր կլինի խոշոր անտենաներ և գիտական սարքեր կառուցել տիեզերքում՝ առանձին մասերից։ Նոյեմբերի 5-ին՝ 2026 թվականին, արդյունքի մասին հայտնել են Caltech-ը և ԱՄՆ պաշտպանության առաջատար հետազոտական նախագծերի գործակալությունը (DARPA)։ Սա կարևոր տեխնոլոգիական փորձարկում է, բայց պատրաստի, գործող անտենա դեռ չի ստեղծվել։
Նախագիծը կոչվում է Autonomous In-Space Tensioned Reflector Assembly (ASTRA) և ընդգրկված է DARPA-ի NOM4D ծրագրում։ Ռոբոտային մանիպուլյատորը միացնում է թեթև կոմպոզիտային ձողերն ու միակցիչները՝ ձևավորելով տարածական կրող կառուցվածքի կրկնվող հատվածներ։ Դրանց վրա հետագայում կարող է ամրացվել անդրադարձնող ցանց՝ անտենայի կամ այլ մեծ սարքի համար։
ASTRA-ն ցածր երկրամերձ ուղեծիր է հասել 2026 թվականի մարտի 30-ին՝ SpaceX-ի Transporter-16 արձակման ժամանակ, Momentus ընկերության Vigoride 7 հարթակով։ Փորձը չի իրականացվել Միջազգային տիեզերակայանում։ Սարքն ունեցել է նախապես հավաքված երկու հատված, ռոբոտային բազուկ և լրացուցիչ մասեր։ Երկրի վրա գտնվող մասնագետները բացել են արձակման ժամանակ կիրառված ամրակները, դուրս բերել սկզբնական հատվածները և ղեկավարել երրորդի հավաքումը։ Ուղեծրից ստացված լուսանկարներն օգնել են ստուգել արդյունքներն ու լուծել խնդիրները։
Սկզբնական նախագծով նախատեսվում էր մոտ 1,4 մետր տրամագծով անդրադարձիչ՝ կազմված 11 հատվածից։ Սակայն Caltech-ի տվյալներով՝ տեխնիկական և ժամանակային սահմանափակումների պատճառով դժվար թե ամբողջ կառուցվածքն ավարտվի մինչև դեկտեմբերին նախատեսված առաքելության ավարտը։ Հաստատված ձեռքբերումն ավելի սահմանափակ է. ուղեծրում առանձին բաղադրիչներից հավաքվել է մեկ լրացուցիչ հատված։
Այսօր տիեզերական մեծ կառուցվածքները պետք է տեղավորվեն հրթիռի պաշտպանիչ գլխամասում։ Դրանք սովորաբար ծալվում են՝ հետագայում բացվելու համար, կամ հավաքվում են առանձին մասերից՝ մարդկանց օգնությամբ։ Ռոբոտային հավաքումը կարող է դառնալ երրորդ ուղին, եթե հնարավոր լինի ապացուցել դրա հուսալիությունն ու արդյունավետությունը մեծ չափերի դեպքում։
DARPA-ն ապագա կիրառությունների թվում նշում է ռադիոանտենաները, աստղագիտական սարքերը և մեծ արևային վահանակները։ Դրանք դեռ հեռանկարային հնարավորություններ են։ ASTRA-ի անմիջական արդյունքը տիեզերքում հավաքման իրական գործողության հաջող փորձարկումն է։