ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Տեխնոլոգիաներ

CERN-ը ստանձնել է Open Research Europe-ի կառավարումը և ընդլայնել գիտական հրապարակումների հասանելիությունը

Բաց հասանելիությամբ եվրոպական հարթակը գործարկվում է CERN-ի կառավարմամբ և հասանելի է դառնում ավելի քան 2,5 միլիոն հետազոտողների։

CERN-ի Գիտության և նորարարության գնդի շենքը
CERN-ի Գիտության և նորարարության գնդի 2005 թվականի արխիվային լուսանկարը. այն չի պատկերում 2026 թվականի վերագործարկումը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: SCZenz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; archival image (2005) · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY-SA 3.0
Տեքստի չափը

2026 թվականի նոյեմբերի 3-ին CERN-ը հայտարարեց, որ ստանձնել է Open Research Europe գիտական հրապարակումների բաց հասանելիությամբ հարթակի կառավարումը։ Հարթակը ստեղծվել էր Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից 2021 թվականին։ Նոր փուլում փոխվում են ինչպես ծառայության կառավարումը, այնպես էլ հոդվածներ ներկայացնելու իրավունք ունեցող հետազոտողների շրջանակը։

Սկզբում հարթակը նախատեսված էր Եվրոպական միության հետազոտական ծրագրերից ֆինանսավորում ստացած գիտնականների համար։ CERN-ի տվյալներով՝ նոր չափանիշներով այն հասանելի կդառնա ավելի քան 2,5 միլիոն հետազոտողների։ Նպատակն է հրապարակել գիտական արդյունքները՝ հեղինակներից հրապարակման վճար չգանձելով և ընթերցողների համար ապահովելով անվճար հասանելիություն։

Առաջին հինգ տարիներին հարթակում հրապարակվել է ավելի քան 1500 հոդված։ Դրանց հեղինակների թիվը գերազանցել է 7800-ը, իսկ ներկայացված հաստատություններինը՝ 4000-ը։ Նոր փուլին աջակցում են 17 հետազոտական կազմակերպություններ և ֆինանսավորող կառույցներ՝ համատեղ, ոչ առևտրային կառավարման մոդելով։

Հարթակը նախատեսում է թափանցիկ փորձագիտական գնահատում, հանրային մեկնաբանություններ և հետազոտությունների տարբեր փուլերի արդյունքների հրապարակում։ CERN-ը կապահովի տեխնիկական և գործառնական աջակցությունը։ Նոր համակարգը հիմնված է բաց կոդով Open Journals System ծրագրի վրա, իսկ դրա համար մշակված բարելավումները հասանելի կդառնան նաև այլ գիտական հանդեսների։

Սա չի նշանակում, որ յուրաքանչյուր ներկայացված հոդված ինքնաբերաբար կընդունվի. պահպանվում են մասնակցության կանոններն ու խմբագրական չափանիշները։ Նախաձեռնությունը կարող է դառնալ գիտական հրապարակումների առևտրային մոդելի հանրային այլընտրանք, սակայն դրա հաջողությունը կախված կլինի հետազոտողների մասնակցությունից, գնահատման որակից և կայուն ֆինանսավորումից։

Աղբյուր: CERN