CERN-ում հազվագյուտ մասնիկային տրոհման նոր ապացույցներ են ստացվել
LHCb փորձի մասնագետները հայտնել են ավելի քան քառասուն տարի ուսումնասիրվող երևույթի մասին՝ ընդգծելով, որ վերջնական հայտնագործության շեմը դեռ չի հաղթահարվել։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: Nikolai Schwerg / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; archival CERN LHC tunnel photo, 2004. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY-SA 3.0CERN-ի LHCb միջազգային փորձի հետազոտողները 2026 թվականի նոյեմբերի 3-ին ներկայացրել են բացառիկ հազվադեպ մասնիկային տրոհման նոր ապացույցներ։ Խոսքը գեղեցիկ քվարկ պարունակող չեզոք մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի վերածվելու մասին է։ Գիտնականներն այս գործընթացը որոնում են ավելի քան քառասուն տարի, քանի որ դրա հազվադեպությունը թույլ է տալիս առանձնապես խիստ ստուգել տարրական մասնիկների ֆիզիկայի տեսությունները։ Լիվերպուլի համալսարանը հայտնել է իր մասնագետների մասնակցությամբ հավաքված դետեկտորի կարևոր ներդրման մասին։
Արդյունքի վիճակագրական նշանակությունը 3,2 սիգմա է։ Դա բավարար է երևույթի ապացույցների մասին խոսելու, բայց ոչ վերջնական հայտնագործություն հայտարարելու համար. մասնիկների ֆիզիկայում սովորաբար պահանջվում է հինգ սիգմա։ Հաշվարկներով՝ նման տրոհումը տեղի է ունենում համապատասխան գեղեցիկ մասնիկների մոտ տասը միլիարդ տրոհումներից մեկում։ Ուստի անհրաժեշտ են մեծաթիվ բախումներ և դրանցից առաջացած մասնիկների հետագծերի չափազանց ճշգրիտ չափումներ։
Հիմնական դեր ունի արդիականացված VELO դետեկտորը, որը հետևում է լիցքավորված մասնիկներին բախման կետի մոտ։ Դրա հավաքմանը մասնակցել են Լիվերպուլի գիտնականները։ Սարքը գտնվում է արագացուցչի փնջերից մոտ հինգ միլիմետր հեռավորության վրա։ 2024 թվականից նորացված LHCb-ը կարող է տվյալներ գրանցել նախկինից մինչև հինգ անգամ ավելի արագ՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել շատ հազվադեպ գործընթացներ։
Նոր չափումները համահունչ են Ստանդարտ մոդելի կանխատեսումներին և չեն ապացուցում նոր ուժի կամ մասնիկի գոյությունը։ Դրանց արժեքը հետագա տվյալների կուտակման ընթացքում կանխատեսումներն ավելի ճշգրիտ ստուգելու հնարավորությունն է։ Սա կարևոր առաջընթաց է, սակայն գիտական եզրակացությունները պետք է պահպանեն վիճակագրական զգուշավորությունը։