ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Տեխնոլոգիաներ

ESA-ի Hera սարքն առաջին անգամ մոտ տարածությունից լուսանկարել է Դիդիմ աստերոիդային համակարգը

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը ներկայացրել է Hera-ի՝ Դիդիմի և Դիմորֆոսի մոտ տարածությունից ստացված առաջին պատկերը։

NASA-ի DART-ի արխիվային պատկեր. խոշոր Դիդիմը՝ ներքևում աջ, ավելի փոքր Դիմորֆոսը՝ վերևում՝ սև տիեզերական ֆոնին։
ԱՐԽԻՎ — Դիդիմը (մեծը՝ ներքևում աջ) և Դիմորֆոսը NASA-ի DART առաքելության 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ի լուսանկարում. սա Hera-ի 2026 թվականի նոր պատկերը չէ։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: NASA/Johns Hopkins APL; archival image acquired 26 September 2022 by NASA DART. Public domain in the United States. Not an ESA Hera 2026 photograph. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Public domain in the United States (NASA-created imagery; NASA media usage guidelines apply; not CC0)
Տեքստի չափը

Եվրոպական Hera տիեզերական սարքն ուղարկել է Դիդիմի կրկնակի աստերոիդային համակարգի առաջին մոտիկից ստացված պատկերը։ Դա կարևոր փուլ է այն առաքելության համար, որի նպատակն է պարզել, թե տիեզերական սարքի կանխամտածված բախումն ինչպես կարող է փոխել հնարավոր վտանգ ներկայացնող աստերոիդի շարժումը։ Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA) նոր պատկերի մասին հայտնել է 2026 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ նշելով, որ Asteroid Framing Camera-ն այն ստացել է մոտ 60 կիլոմետր հեռավորությունից։

Պատկերում առավել հստակ երևում է համակարգի խոշոր մարմինը՝ Դիդիմը։ ESA-ի տվյալներով՝ նրա տրամագիծը մոտ 780 մետր է, իսկ նրա շուրջը պտտվող Դիմորֆոսինը՝ մոտ 151 մետր։ Նոր լուսանկարում Դիմորֆոսի մեծ մասը ստվերում է։ Հետազոտողները նկատում են, որ Hera-ի տեսած Դիդիմի կողմը տարբերվում է ավելի վաղ ամերիկյան առաքելության դիտարկած կողմից։ Երևում են խոշոր քարեր, խառնարաններ և ակոսների նման գոյացություններ, որոնց ծագումը դեռ պետք է ուսումնասիրվի։

Այս հանդիպմանը նախորդել է NASA-ի DART փորձարկումը։ 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ին DART սարքը միտումնավոր բախվել է Դիմորֆոսին, ինչի հետևանքով Դիդիմի շուրջ նրա պտտման ժամանակահատվածը կրճատվել է մոտ 33 րոպեով։ Փորձը ցույց է տվել, որ կինետիկ հարվածով հնարավոր է փոփոխել աստերոիդի շարժումը։ Hera-ն պետք է բացատրի այդ արդյունքի ֆիզիկական մեխանիզմներն ու հետևանքները, այլ ոչ թե կրկնի բախումը։

Գիտնականները կուսումնասիրեն երկու մարմինների մակերևույթները և կստուգեն՝ արդյոք 2022 թվականի հարվածից արտանետված նյութը կարող էր Դիմորֆոսից հասնել Դիդիմին։ ESA-ն նման հնարավորությունը չի բացառում, սակայն այն դեռ հաստատված չէ և պահանջում է լրացուցիչ չափումներ։ Երկու աստերոիդների մանրամասն պատկերները նախատեսվում էր ներկայացնել նոյեմբերի 25-ին։

Առաքելության ավելի լայն նպատակը մոլորակային պաշտպանությունն է։ Ապագա վտանգավոր աստերոիդին հակազդելու համար բավարար չէ իմանալ, որ հարվածը փոխում է ուղեծիրը։ Պետք է հասկանալ փոփոխության չափը և դրա կապը մարմնի հատկությունների հետ։ Hera-ի առաջին մոտիկից ստացված լուսանկարը հետազոտության սկիզբն է, ոչ թե վերջնական պատասխանը։

Աղբյուր: www.esa.int