ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Քաղաքականություն

ԵՄ-ն 50 մլն եվրո է խոստանում Սև ծովի ծովային անվտանգության կենտրոնի ստեղծումն արագացնելու համար

Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հայտարարել է Բուլղարիայի և Ռումինիայի մասնակցությամբ կենտրոնի ֆինանսավորման մասին՝ առևտրային նավերի դեմ հարձակումներից հետո։

Ուղևորային տերմինալ, կանգնած նավակներ և բարձր կայմերով առագաստանավ Վառնա նավահանգստում՝ 2010 թվականի լուսանկարում։
Արխիվային լուսանկար․ ուղևորային տերմինալ և կանգնած նավեր Բուլղարիայի Վառնա սևծովյան նավահանգստում, 2010 թվականի հունիսի 26-ին։ Լուսանկարը 2026 թվականի հայտարարությունից չէ։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: Bulgaria Port of Varna Passenger Terminal 20100626, Sir James, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons; archive photo dated 26 June 2010; unmodified. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0)
Տեքստի չափը

Եվրոպական հանձնաժողովը խոստացել է 50 միլիոն եվրո հատկացնել Սև ծովում ծովային անվտանգության կենտրոնի ստեղծումն արագացնելու համար։ Ծրագրին մասնակցելու են Բուլղարիան և Ռումինիան։ Նախաձեռնությունը պայմանավորված է առևտրային նավագնացության անվտանգության վերաբերյալ աճող մտահոգությամբ։ Հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը ֆինանսավորման մասին խոսել է 2026 թվականի նոյեմբերի 9–10-ին տարածաշրջան կատարած այցի ընթացքում՝ մանրամասներ ներկայացնելով Բուլղարիայում կայացած հանդիպումների ժամանակ։

Նախատեսվող կենտրոնը պետք է բարելավի ծովային դիտարկումը և պատասխանատու մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակումը։ Այն կարող է օգնել ավելի վաղ հայտնաբերել վտանգները, համակարգել արձագանքը և պաշտպանել այն ուղիները, որոնցով տեղափոխվում են ապրանքներ, էներգակիրներ և գյուղատնտեսական արտադրանք։ Ֆինանսավորման հայտարարությունը դեռ չի նշանակում, թե կենտրոնն արդեն գործում է։ Եվրոպական կառույցներն ու մասնակից կառավարությունները պետք է համաձայնեցնեն արագացված ժամանակացույցը և գործնականում ստեղծեն անհրաժեշտ համակարգերը։

Որոշմանը նախորդել են Սև ծովում առևտրային նավերի հետ կապված մի շարք միջադեպեր։ Reuters-ի հաղորդմամբ՝ հոկտեմբերին ծովային անօդաչու սարքերով հարվածներ են հասցվել Ռումինիայի և Բուլղարիայի մերձակայքում գտնվող առնվազն ինը բեռնատար նավերի։ Մի քանի նավաստի զոհվել է, իսկ մյուսները համարվում են անհետ կորած։ Դեպքերը մեծացրել են քաղաքացիական նավագնացության համար վտանգների վերաբերյալ անհանգստությունը՝ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև շարունակվող պատերազմի պայմաններում։ Առանձին հարձակումների պատասխանատվության հարցը դեռ վիճարկվում է։ Ռումինիայի պաշտոնյաները մեղադրանքներ են հնչեցրել Ռուսաստանի հասցեին, սակայն ընդգծել են, որ յուրաքանչյուր միջադեպի պատասխանատուներին որոշելու համար անհրաժեշտ են փորձագիտական ապացույցներ։ Մոսկվան հերքում է իր մասնակցությունը։

Եվրոպական հանձնաժողովի տեղեկացմամբ՝ ֆոն դեր Լայենը նաև հայտարարել է որոնողափրկարարական աշխատանքներին լրացուցիչ աջակցության մասին՝ 10-ական միլիոն եվրո Ռումինիայի և Բուլղարիայի համար։ Այդ գումարները առանձին են ծովային անվտանգության կենտրոնի համար նախատեսված 50 միլիոն եվրոյից։ Եվրոպական արձագանքի մյուս ուղղություններն են դիտարկման ուժեղացումը, տեղեկատվական մանիպուլյացիաների դեմ պայքարը և ճգնաժամային պատրաստվածության բարձրացումը։

Սև ծովի անվտանգությունը կարևոր է նաև նրա ափերից հեռու գտնվող երկրների համար։ Նավագնացության խափանումները կարող են ազդել ապահովագրության արժեքի, փոխադրումների ժամկետների, ինչպես նաև սննդամթերքի և էներգակիրների մատակարարումների վրա։ ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի անդամ Բուլղարիայի ու Ռումինիայի համար ծովային իրավիճակի մասին տվյալների փոխանակումը նաև տարածաշրջանային համագործակցության հարց է։ Առայժմ խոսքը քաղաքական և ֆինանսական պարտավորության մասին է, որի արդյունքը կախված կլինի կենտրոնի գործարկման արագությունից և քաղաքացիական նավերի անվտանգության վրա դրա իրական ազդեցությունից։

Աղբյուր: audiovisual.ec.europa.eu