Eurostat. ԵՄ տնային տնտեսությունների սպառումը 2025-ին աճել է 1,6%-ով
Ըստ նոյեմբերի 13-ին հրապարակված տվյալների՝ գնաճի ազդեցությունը բացառելուց հետո ԵՄ տնային տնտեսությունների սպառումն աճել է 1,6%-ով։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: Noebse, Supermarket interior 2, Germany (23 August 2016), via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. No modifications made. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)Եվրոպական միությունում տնային տնտեսությունների սպառումը 2025 թվականին շարունակել է աճել, սակայն նախորդ տարվա համեմատ մի փոքր ավելի դանդաղ տեմպով։ Գնաճի ազդեցությունը հաշվի առնելուց հետո տնային տնտեսությունների վերջնական սպառման ծախսերն ավելացել են 1,6%-ով՝ 2024 թվականի համեմատ։ Այս մասին նոյեմբերի 13-ին հայտնել է Eurostat-ը։ 2024 թվականին համադրելի աճը կազմել էր 1,8%։
Ցուցանիշը վերաբերում է իրական սպառման փոփոխությանը, այլ ոչ թե ապրանքների թանկացմանը։ Գնաճի ազդեցության ճշգրտումը թույլ է տալիս տարբերել խանութում ավելի բարձր վճարումը փաստացի ավելի շատ ապրանք կամ ծառայություն գնելուց։ Վիճակագրությունն ընդգրկում է ծախսերի տարբեր խմբեր և ամփոփ պատկեր է ներկայացնում ԵՄ 27 անդամ պետությունների տնային տնտեսությունների սպառման մասին։
Հիմնական խմբերից ամենաարագ աճել են տեղեկատվության և կապի ծախսերը՝ 2025 թվականին 3,3%-ով՝ 2024-ի համեմատ։ Հաջորդել են հանգիստը, սպորտն ու մշակույթը՝ 3,1%, ինչպես նաև հագուստն ու կոշիկը՝ 2,7%։ Այս տոկոսները նկարագրում են գնաճով ճշգրտված սպառման ծավալի փոփոխությունը, ոչ թե նշված ապրանքների և ծառայությունների գների բարձրացումը։
Հիմնական խմբերից միայն մեկում է անկում գրանցվել։ Ալկոհոլային խմիչքները, ծխախոտը և թմրամիջոցները միավորող վիճակագրական խմբում ծախսերը նվազել են 1,9%-ով։ Eurostat-ը նշել է, որ շարունակվել է 2024 թվականին դիտարկված նվազման միտումը։ Սակայն խմբի ընդհանուր ցուցանիշը չի նշանակում, թե դրա յուրաքանչյուր առանձին բաղադրիչ նույն չափով է նվազել։
Նոր հրապարակումը բնութագրում է 2025 թվականի ծախսերը, ոչ թե 2026 թվականի նոյեմբերին ընտանիքների բյուջեների վիճակը։ ԵՄ միջին ցուցանիշը չի նկարագրում նաև բոլոր անդամ երկրների կամ եկամտային խմբերի փորձը։ Տարբեր ազգային պայմաններն ու սպառման կառուցվածքները կարող են թաքնված մնալ ընդհանուր թվի հետևում, իսկ Eurostat-ի կարճ հաղորդագրությունը այդ տարբերությունները չի չափում։
Ըստ ուղղությունների բաշխման՝ աճն ավելի մեծ է եղել կապի և մշակութային գործունեության ոլորտներում, մինչդեռ ալկոհոլն ու ծխախոտը ներառող ընդհանուր խումբը նվազել է։ Միաժամանակ սպառման ընդհանուր աճի տեմպի՝ 1,8%-ից 1,6% դանդաղումը նշանակում է աճի չափավոր թուլացում, ոչ թե ամբողջ ԵՄ-ում սպառման կրճատում։
Տվյալների հիմքը Eurostat-ի «Տնային տնտեսությունների սպառումն ըստ նպատակի» nama_10_cp18 շտեմարանն է։ Դրանք լրացնում են ՀՆԱ-ի և զբաղվածության ցուցանիշները՝ ցույց տալով, թե ինչ ուղղություններով են ծախսեր կատարել ընտանիքները։ Երկրների միջև համեմատությունների համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել առանձին ազգային տվյալները, այլ ոչ միայն ԵՄ միջինը։