ԵՄ-ում ջերմոցային գազերի արտանետումները երկրորդ եռամսյակում նվազել են 0,5%-ով
Eurostat-ի տվյալներով՝ 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում ԵՄ տնտեսության արտանետումները կազմել են 833 մլն տոննա CO₂ համարժեք՝ նախորդ եռամսյակից 0,5%-ով պակաս, մինչդեռ ՀՆԱ-ն աճել է 0,8%-ով։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: Windraeder-Wind-Turbines (July 2008) / Philip May, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 Unported. Original archival photograph, no modifications. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0)Եվրամիության տնտեսական գործունեության հետ կապված ջերմոցային գազերի արտանետումները 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում փոքր-ինչ նվազել են, մինչդեռ տնտեսությունն աճել է։ Նոյեմբերի 13-ին հրապարակված Eurostat-ի գնահատմամբ՝ սեզոնային ճշգրտումից հետո արտանետումները կազմել են 833 միլիոն տոննա ածխաթթու գազի համարժեք՝ առաջին եռամսյակի 837 միլիոն տոննայի դիմաց։ Սա 0,5% նվազում է, իսկ նույն ժամանակահատվածում ԵՄ համախառն ներքին արդյունքն աճել է 0,8%-ով։
Տնտեսության աճի պայմաններում արտանետումների կրճատումը նշանակալի դիտարկում է, սակայն վերաբերում է միայն երկու հաջորդական եռամսյակների համեմատությանը։ 2025 թվականի երկրորդ եռամսյակի նկատմամբ արտանետումները, ընդհակառակը, աճել են 1,4%-ով, իսկ ՀՆԱ-ն՝ 1,5%-ով։ Ուստի մեկ եռամսյակի նվազումը դեռ չի նշանակում, որ Եվրամիությունում արտանետումները տարեցտարի անընդհատ կրճատվում են։
Նվազման ամենամեծ մասն ապահովել է էլեկտրաէներգիայի, գազի, գոլորշու և օդափոխության համակարգերի մատակարարման ոլորտը՝ ընդհանուր փոփոխությանը նպաստելով մինուս 0,44 տոկոսային կետով։ Տնային տնտեսությունների բաժինը կազմել է մինուս 0,22 տոկոսային կետ, իսկ տրանսպորտի և պահեստավորման ոլորտինը՝ մինուս 0,01 կետ։ Միաժամանակ այլ ոլորտների, հիմնականում ծառայությունների արտանետումների աճը ավելացրել է 0,14 կետ, իսկ վերամշակող արդյունաբերությանը՝ 0,05 կետ։
Անդամ երկրների ցուցանիշները զգալիորեն տարբերվել են։ Արտանետումները նվազել են ԵՄ 18 երկրում, աճել՝ ութում, իսկ մեկում մնացել են անփոփոխ։ Ամենամեծ եռամսյակային անկումը գրանցվել է Էստոնիայում՝ 15,5%, Լատվիայում՝ 10,6%, և Ֆինլանդիայում՝ 7,6%։ Առավել մեծ աճ է եղել Մալթայում՝ 4,8%, Իռլանդիայում՝ 1,0%, և Ռումինիայում՝ 0,8%։ Eurostat-ի համաձայն՝ արտանետումների նվազում արձանագրած 18 երկրներից 16-ում ՀՆԱ-ն աճել է կամ մնացել կայուն։
Սրանք տնտեսական գործունեության տեսակներով հաշվարկված, սեզոնային ճշգրտում ստացած եռամսյակային գնահատականներ են։ Դրանք նույնը չեն, ինչ միջազգային կլիմայական համաձայնագրերով հաշվետվությունների համար օգտագործվող տարեկան ազգային արտանետումների հաշվառումները։ Օրինակ՝ միջազգային փոխադրումների արտանետումները Eurostat-ը բաշխում է ըստ արտադրող կազմակերպության ռեզիդենտության երկրի։ Այդ տարբերությունը պետք է հաշվի առնել ազգային նպատակների հետ համեմատելիս։
ԵՄ կլիմայական օրենսդրությունը նախատեսում է մինչև 2030 թվականը զուտ արտանետումները 1990 թվականի համեմատ կրճատել առնվազն 55%-ով, իսկ մինչև 2050 թվականը հասնել կլիմայական չեզոքության։ Մեկ եռամսյակի տվյալները չեն կարող հաստատել այդ երկարաժամկետ նպատակների կատարումը։ Նոր վիճակագրությունը ցույց է տալիս, թե 2026 թվականի գարնանն ինչպես են փոխվել արտադրությունը, տնային տնտեսությունների գործունեությունն ու արտանետումները տարբեր երկրներում և ոլորտներում։