Hubble-ի ուսումնասիրությունը թթվածնի պակաս է հայտնաբերել գաճաճ գալակտիկաներում
Մոտակա 37 գաճաճ գալակտիկաների հետազոտությունը ցույց է տվել, որ դրանցում պահպանվել է կանխատեսվածից զգալիորեն քիչ թթվածին։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: ESA/Webb, NASA & CSA, A. Adamo (Stockholm University) and the FEAST JWST team, CC BY 4.0. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY 4.0NASA-ի Hubble տիեզերական աստղադիտակի տվյալների վրա հիմնված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ մոտակա 37 գաճաճ գալակտիկաներում թթվածնի քանակը զգալիորեն փոքր է տեսական մոդելների կանխատեսումներից։ Նոյեմբերի 2-ին ներկայացված արդյունքները օգնում են հասկանալ, թե ինչպես է փոքր գալակտիկաների քիմիական կազմը փոխվում միլիարդավոր տարիների ընթացքում։ Սա չի նշանակում, թե թթվածինը անհետացել է Տիեզերքից․ գիտնականները փորձում են պարզել, թե ուր է տեղափոխվել աստղերի արտադրած նյութը։
Թթվածինն առաջանում է աստղերի ներսում միջուկային ռեակցիաների ընթացքում և աստղային քամիների ու պայթյունների միջոցով տարածվում շրջակա միջավայրում։ Աստղագետներն այն օգտագործում են որպես ավելի ծանր տարրերի բաշխումը չափելու համեմատաբար հարմար ցուցիչ։ GLOW հետազոտական ծրագիրը համեմատել է աստղերի կողմից արտադրված թթվածնի ակնկալվող քանակը այն քանակի հետ, որը ներկայումս պահպանվել է գաճաճ գալակտիկաներում։
Հետազոտողները Hubble-ի արխիվային դիտարկումների միջոցով վերականգնել են աստղային բնակչությունների պատմությունը՝ տվյալները համադրելով արդեն շահագործումից հանված Spitzer աստղադիտակի և ռադիոաստղադիտակների չափումների հետ։ Վերլուծությունը ենթադրում է, որ փոքր զանգված ունեցող գալակտիկաները կարող են կորցնել ավելի մեծ բաժին թթվածին, քան կանխատեսում են որոշ համակարգչային մոդելներ։ Զանգվածեղ աստղերի և գերնոր աստղերի պայթյունների էներգիան կարող է գազը դուրս մղել այդ համակարգերից՝ իր հետ տանելով նոր առաջացած տարրերը։
Դուրս մղված նյութի վերջնական գտնվելու վայրը դեռ հստակ հայտնի չէ։ Թթվածնի մի մասը կարող է մնալ գալակտիկաները շրջապատող նոսր գազում, իսկ մյուս մասը՝ հեռանալ միջգալակտիկական տարածություն։ Հետևաբար արդյունքը ցույց է տալիս նյութի կորստի նշանակությունը, բայց չի քարտեզագրում բոլոր բացակայող ատոմները։
Ուսումնասիրված NGC 4449 գալակտիկան ներկայացված է Webb աստղադիտակի 2024 թվականի արխիվային ինֆրակարմիր պատկերով, ոչ թե Hubble-ի նոր լուսանկարով։ Գիտնականները հույս ունեն, որ Roman և Webb աստղադիտակների հետագա դիտարկումները կօգնեն բացահայտել փոքր գալակտիկաների էվոլյուցիան։