ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Աշխարհ

Քենիայում առաջին անգամ ազգային հետազոտությամբ գնահատվել է երեխաների վաղ զարգացումը

Նոր ժողովրդագրական և առողջապահական հետազոտությունն ընդգրկում է երեք ամսականից սկսած երեխաներին և բացահայտում շրջանների միջև զգալի տարբերություններ։

Ուսուցիչը պարապմունք է անցկացնում Քենիայի տարրական դպրոցի աշակերտների հետ
Քենիայի տարրական դպրոցի ուսուցչի և աշակերտների 2022 թվականի արխիվային լուսանկարը. այն չի պատկերում 2025–2026 թվականների հետազոտությունը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: Abz123m / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; contextual archival image (2022) · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY-SA 4.0
Տեքստի չափը

Քենիան առաջին անգամ երեխաների վաղ զարգացման գնահատումը ներառել է ազգային ժողովրդագրական և առողջապահական հետազոտության մեջ։ 2025–2026 թվականների կրճատ հետազոտության արդյունքները ներկայացվել են Նայրոբիում 2026 թվականի նոյեմբերի 3-ին։ Դրանք հնարավորություն են տալիս գնահատելու ոչ միայն երեխաների գոյատևումն ու ֆիզիկական աճը, այլև կյանքի առաջին տարիների զարգացման ընթացքը։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության վաղ զարգացման գլոբալ սանդղակի օգնությամբ հետազոտողները գնահատել են երեք ամսականից սկսած երեխաների շարժողական, լեզվական, ճանաչողական և սոցիալական հմտությունները։ Ավելի մեծ երեխաների համար կիրառվել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի վաղ մանկության զարգացման ECDI 2030 ցուցիչը։ Սրանք բնակչության մակարդակով գնահատման գործիքներ են և չեն փոխարինում անհատական բժշկական ախտորոշմանը։

Հաշվետվության համաձայն՝ 3–23 ամսական երեխաների 85 տոկոսը և 24–59 ամսական երեխաների 83 տոկոսը զարգանում են տարիքային չափանիշներին համապատասխան։ Սակայն ազգային միջին ցուցանիշը թաքցնում է մարզերի միջև զգալի տարբերություններ։ Կրտսեր խմբում համապատասխանության մակարդակը տատանվել է 52 տոկոսից՝ Ուեսթ Փոքոթում, մինչև 97 տոկոս՝ Կակամեգայում։ Ավելի բարձր կրթություն ունեցող մայրերի երեխաներն ավելի հաճախ էին համապատասխանում զարգացման չափանիշներին։

Ներկայացուցչական հետազոտությունն ընդգրկել է 29 935 տնային տնտեսություն։ Տվյալները հավաքվել են 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ից մինչև 2026 թվականի փետրվարի 10-ը։ Մինչև հինգ տարեկան երեխաների մահացությունը կազմել է 37 դեպք՝ 1000 կենդանի ծննդի հաշվով, 2022 թվականի 41-ի փոխարեն։ 2025 թվականին ծնունդների 91 տոկոսը տեղի է ունեցել բուժհաստատություններում՝ 2022 թվականի 88 տոկոսի դիմաց։ Վերջին հղիության ընթացքում առնվազն չորս նախածննդյան այց է կատարել կանանց 72 տոկոսը՝ նախկին 66 տոկոսի փոխարեն։

Հետազոտողները կարծում են, որ տարածքային տվյալները կօգնեն ավելի նպատակային կազմակերպել ծնողական աջակցությունն ու վաղ զարգացման ծրագրերը։ Սակայն հետազոտությունն ինքնին չի պարզում տարբերությունների պատճառները. այն հիմք է հետագա ուսումնասիրությունների և քաղաքական որոշումների համար։

Աղբյուր: afro.who.int