ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Կարծիք

Վերաօգտագործումը պետք է ավելի հեշտ լինի, քան դեն նետելը

NOREVI-ի խմբագրության կարծիքով՝ բազմակի օգտագործման տարաները լայն տարածում չեն ստանա, քանի դեռ քաղաքներն ու բիզնեսը դրանք չեն դարձրել հարմար տարբերակ։

Շշերի լցման հանրային կետ, 2016 թվական։ Համատեքստային լուսանկար է, ոչ 2026 թվականի նոյեմբերի իրադարձություն։
Շշերի լցման հանրային կետ, 2016 թվական։ Համատեքստային լուսանկար է, ոչ 2026 թվականի նոյեմբերի իրադարձություն։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: 18488657s, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; original unmodified image, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Waterbottlefiller.jpg · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)
Տեքստի չափը

Բազմակի օգտագործման շիշը ջրով լցնելու համար մարդը չպետք է ստիպված լինի երկար փնտրել համապատասխան վայր։ Սակայն բնապահպանական պատասխանատվությունը հաճախ ներկայացվում է որպես անհատի համար անվերջ փորձությունների շարք։ Մեր դիրքորոշումն այն է, որ քաղաքներն ու ընկերությունները պետք է առօրյա ծառայությունները կազմակերպեն այնպես, որ վերաօգտագործումը ավելի հեշտ լինի, քան դեն նետելը։

ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագիրը պլաստիկով աղտոտումը նվազեցնելու համար առաջարկում է համակարգային փոփոխություններ՝ ավելորդ պլաստիկի կրճատում, վերաօգտագործման ընդլայնում և վերամշակման բարելավում։ Այս մոտեցման կարևոր առավելությունն այն է, որ վերամշակումը չի դիտարկվում որպես բոլոր խնդիրների լուծում։ Կրկնակի լցվող տարան կարող է կանխել թափոնի առաջացումը, եթե հավաքման, լվացման և վերադարձի համակարգը արդյունավետ է։

Պատկերացնենք կայարան, որտեղ խմելու ջրի լցման հարմար կետը տեսանելի չէ։ Ուղևորը գնում է մեկանգամյա շիշ, թեև ցանկացել էր խուսափել դրանից։ Սրճարանն էլ դժվար թե անցնի բազմակի օգտագործման բաժակների, եթե դրանց վերադարձը թանկ է կամ անհարմար։ Այստեղ խնդիրը միայն անհատական սովորությունը չէ, այլ նաև ծառայության կառուցվածքը։

Քաղաքները կարող են փոփոխություն բերել՝ հանրային տարածքներում ու տրանսպորտային հանգույցներում տեսանելի ջրալցման կետեր տեղադրելով։ Միջոցառումների կազմակերպիչները կարող են ստեղծել բաժակների վերադարձի հարմար համակարգեր, իսկ խանութները՝ կիրառել համատեղելի տարաներ այնտեղ, որտեղ թույլ են տալիս հիգիենան և ծախսերը։ Սակայն վերաօգտագործումը ինքնաբերաբար ավելի մաքուր տարբերակ չէ. լվացման համար ջուր և էներգիա է պետք, տեղափոխումն էլ ազդեցություն ունի։ Արդյունքը պետք է գնահատել ամբողջ կենսացիկլով։

Կան հիմնավոր առարկություններ. փոքր բիզնեսները միշտ չէ, որ կարող են ֆինանսավորել վերադարձի ցանցերը, իսկ գրավավճարները կարող են ծանր լինել որոշ գնորդների համար։ Պատասխանը համատեղ ենթակառուցվածքն ու փորձնական ծրագրերի ազնիվ գնահատումն է։

Մեր չափանիշը պարզ է. կարո՞ղ է մարդը ծանր աշխատանքային օրվանից հետո ընտրել բազմակի օգտագործման տարբերակը՝ առանց լրացուցիչ դժվարությունների։ Միայն բարոյական կոչերի վրա հիմնված փոփոխությունը կայուն չի լինի։ Հարմար լուծումներ ստեղծելը քաղաքներն ու ծառայությունները նախագծողների պատասխանատվությունն է։

Աղբյուր: www.unep.org