ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Վերլուծություն

Արբանյակային հետազոտությունը ցույց է տվել մանգրային անտառների վերականգնում

NASA-ի ներկայացրած ուսումնասիրության համաձայն՝ 2010 թվականից հետո մանգրային անտառների տարածքն աճել է մոտ 2 000 կմ²-ով՝ նախորդ տասնամյակների կորուստներից հետո։

Մանգրային ծառեր՝ Սունդարբանի գետի մակընթացային ջրերում։
Մանգրային անտառ Սունդարբանում (Հնդկաստան), 2013 թվականի արխիվային լուսանկար։ Այն NASA-ի հետազոտության պատկերներից չէ։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: Basundhara Chowdhury / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Archive photograph taken in the Sundarbans in December 2013, not one of the NASA Landsat images. No modification to original file. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)
Տեքստի չափը

Աշխարհի մանգրային անտառները մոտավորապես 2010 թվականից սկսել են զգալիորեն վերականգնվել՝ երկարատև կրճատումից հետո։ Այս մասին վկայում է արբանյակային տվյալների ուսումնասիրությունը, որին նոյեմբերի 13-ին անդրադարձել է NASA-ի Earth Observatory ծառայությունը։ Արդյունքները ցույց են տալիս, որ պահպանության միջոցառումները, ծառերի բնական տարածումն ու վնասված տարածքների վերականգնումը կարող են մասամբ փոխհատուցել նախկին կորուստները։ Սակայն դա չի նշանակում, որ մանգրային անտառների ոչնչացումը դադարել է ամենուր։

Գիտնականները ուսումնասիրել են 1984–2023 թվականների արբանյակային դիտարկումները՝ գնահատելով անտառների մակերեսն ու սաղարթի խտությունը։ Ըստ արդյունքների՝ 1984-ից 2010 թվականը մանգրային անտառները կորցրել են գրեթե 3 000 քառակուսի կիլոմետր, իսկ 2010-ից հետո դրանց տարածքն աճել է մոտ 2 000 քառակուսի կիլոմետրով։ Սրանք տարբեր ժամանակաշրջանների ցուցանիշներ են և չեն նշանակում, թե պատմական ամբողջ կորուստն արդեն վերականգնվել է։ Շատ շրջաններում նաև խտացել է ծառածածկը։

Առավել նկատելի աճ է արձանագրվել Ասիայի, Ավստրալիայի և Հարավային Ամերիկայի որոշ հատվածներում։ Գիտնականների հաշվարկով՝ ընդլայնման մոտ երկու երրորդը կապված է նոր տարածքներում մանգրային ծառերի բնական տարածման հետ, իսկ մոտ մեկ երրորդը՝ նախկինում վնասված անտառների վերականգնման։ Գետերի գետաբերաններում և ափերին նստվածքների կուտակումը ստեղծում է նոր հողատարածքներ, իսկ բնապահպանական միջոցառումները որոշ վայրերում նպաստում են ծառերի վերադարձին։

Օրինակներից մեկը Մյանման է։ NASA-ն համեմատել է Մյեյքի շրջանում 2010 թվականի փետրվարին և 2026 թվականի փետրվարին արված Landsat արբանյակային նկարները։ Որոշ վայրերում մանգրային ծառերը տարածվել են նախկին բրնձի դաշտերի վրա։ 2026 թվականի պատկերը ցույց է տալիս տեղական փոփոխությունը, մինչդեռ համաշխարհային հետազոտության տվյալներն ընդգրկում են ժամանակահատվածը միայն մինչև 2023 թվականը։ NASA-ի համաձայն՝ 1980-ականներից մինչև 2010 թվականը Մյանման կորցրել էր մանգրային անտառների 28,6 տոկոսը, իսկ դրանից հետո դրանց մակերեսն աճել է մոտ 10 տոկոսով։

Վերականգնումը համատարած չէ։ Կորուստները շարունակվում են Արևմտյան և Կենտրոնական Աֆրիկայում, մասնավորապես՝ Նիգերի դելտայում, իսկ որոշ շրջաններում անտառները վնասվում են արևադարձային փոթորիկներից։ Մանգրային անտառները պաշտպանում են ափերը քայքայումից ու փոթորկային ալիքներից, ապաստարան են ծովային կենդանիների համար և կուտակում են ածխածին։

Հիմնական եզրակացությունը զգուշավոր է. բնական աճն ու ակտիվ պահպանությունը կարող են լրացնել միմյանց, բայց դրական տեղաշարժերը չեն վերացնում բնապահպանական պաշտպանության անհրաժեշտությունը։

Աղբյուր: science.nasa.gov