ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Տեխնոլոգիաներ

NASA-ն մինչև 10 մլրդ դոլարի սահմանաչափ է սահմանել լուսնային առաքումների համար և զարգացնում է PROMISE լուսնագնացը

Գործակալությունը ընտրել է ութ ընկերություն՝ ապագա լուսնային բեռնափոխադրումների պատվերների համար, և հաստատել է միջուկային էներգիայով լուսնագնացի ծրագիրը։ 10 մլրդ դոլարը պայմանագրերի վերին շեմն է, ոչ թե արդեն ծախսված գումարը։

Սև-սպիտակ ուղեծրային լուսանկար՝ Շեքլթոն խառնարանի լուսավոր, անհարթ եզրով և հարակից խորը ստվերով։
2009 թվականին հրապարակված Lunar Reconnaissance Orbiter-ի արխիվային պատկեր․ արևի լույսը լուսավորում է Լուսնի հարավային բևեռի մոտ գտնվող Շեքլթոն խառնարանի եզրը։ PROMISE լուսնագնացը պատկերված չէ։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: NASA Goddard Space Flight Center / LROC (NASA/GSFC/ASU), via Wikimedia Commons, CC BY 2.0; archival imagery released 2009; no modifications by NOREVI (server-side resizing if any must be disclosed). · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0); NASA US public-domain status also noted on file page
Տեքստի չափը

Նոյեմբերի 7-ին NASA-ն հայտարարեց Լուսնի հետազոտությանն առնչվող նոր պայմանագրերի և ծրագրային որոշումների մասին։ Դրանց թվում է առևտրային բեռների լուսնային առաքումների տասնամյա համակարգը, որի հնարավոր պատվերների ընդհանուր առավելագույն արժեքը 10 միլիարդ դոլար է։ Գործակալությունը նաև հաստատեց միջուկային էներգիայի աղբյուրով PROMISE լուսնագնացի մշակումը՝ Լուսնի հարավային բևեռի շրջանն ուսումնասիրելու համար։

Commercial Lunar Payload Services ծրագրի երկրորդ փուլի՝ CLPS 2-ի շրջանակում ընտրվել է ութ ընկերություն՝ Blue Origin, Firefly Aerospace, Intuitive Machines, ispace US, Lockheed Martin Space, Northrop Grumman Space Systems, SpaceX և Voyager Technologies։ Նրանք հնարավորություն կստանան մրցակցելու առանձին բեռնափոխադրման պատվերների համար։ 10 միլիարդ դոլարը տասը տարվա պայմանագրային առավելագույն սահմանաչափն է։ Դա չի նշանակում, որ ամբողջ գումարն արդեն հատկացվել կամ ծախսվել է։

NASA-ն միաժամանակ գործող CLPS 1.0 ծրագրի արժեքը 2,6 միլիարդ դոլարից բարձրացրել է մինչև 4,2 միլիարդ։ Այդ ծրագիրը կշարունակի աջակցել առաջին առաքումներին, մինչ կգործարկվի նոր համակարգը։ Մի քանի առևտրային մատակարարների ներգրավումը նպատակ ունի Լուսին հասցնել գիտական սարքեր, տեխնիկա և ենթակառուցվածքի տարրեր՝ մեկ վայրէջքային սարքից կախվածությունը նվազեցնելով։

PROMISE անվանումը կազմված է Polar Rover for Observation, Mapping, and In-Situ Exploration բառերից։ Վեցանիվ լուսնագնացը պետք է հետազոտի հարավային բևեռի մակերևույթը և հնարավոր բնական պաշարները։ Միջուկային էներգիայի աղբյուրը նախատեսված է երկար լուսնային գիշերների և մշտապես ստվերոտ տարածքների պայմաններում աշխատելու համար։ Այդ վայրերը հետաքրքրում են գիտնականներին ջրային սառույցի հնարավոր առկայության պատճառով։

Առաքելությունը ղեկավարելու է NASA-ի Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիան՝ JPL-ը։ Լուսնագնացի կառուցման համար նախատեսվում է օգտագործել նաև Curiosity և Perseverance մարսագնացների պահեստային թռիչքային բաղադրիչներն ու ինժեներական մոդելները։ Գիտական սարքավորումները ներառում են մոտ մեկ մետր խորությամբ նմուշառման հորատիչ, սպեկտրաչափեր, տեսախցիկներ, ջերմաստիճանի և ճառագայթման տվիչներ։ Մեկնարկը նախատեսվում է 2028 թվականի վերջին, իսկ աշխատանքի տևողությունը՝ 18 ամիս։ Սրանք դեռ ծրագրային նպատակներ են։

PROMISE-ի տեղափոխման համար Blue Origin-ը ստացել է 94 միլիոն դոլարի հիմնական պայմանագիր և մինչև 140 միլիոն դոլարի լրացուցիչ հնարավոր տարբերակ՝ որոշ պայմանների կատարման դեպքում։ Այդ լրացուցիչ գումարը երաշխավորված վճարում չէ։ Հայտարարությունները վերաբերում են նաև լուսնային բեռնափոխադրումների, կապի և էներգամատակարարման այլ նախագծերի։

Նպատակը մեկանգամյա արշավներից անցնելն է Լուսնի վրա երկարատև գործունեությունը սպասարկող համակարգի։ Իրական արդյունքները կախված կլինեն տեխնիկական աշխատանքից, հետագա պատվերներից և թռիչքներից։ Լուսնային բազան դեռ կառուցված և ավարտված կառույց չէ։

Աղբյուր: www.nasa.gov