Հարավային Սուդանը դեկտեմբերին նախատեսված ընտրություններից առաջ բախվում է անվտանգության և քաղաքական լուրջ խնդիրների
ՄԱԿ-ը զգուշացնում է, որ բռնությունը, մարդասիրական օգնության հասանելիության սահմանափակումները և չկատարված խաղաղության պարտավորությունները վտանգում են դեկտեմբերի 22-ի քվեարկության նկատմամբ վստահությունը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: JUBA UNDER PEACE CLOUDS - SOUTH SUDAN (2018), Umar sheriff habibullah, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons. Unmodified archival context photograph. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)Հարավային Սուդանը պատրաստվում է անկախությունից ի վեր նախատեսված առաջին համապետական ընտրություններին, սակայն երկրի փխրուն քաղաքական անցումն անցնում է լուրջ փորձության միջով։ Նոյեմբերի 10-ին երկրում ՄԱԿ-ի առաքելության ղեկավարը Անվտանգության խորհրդին հայտնել է, որ ընտրությունների նախապատրաստումը պետք է ուղեկցվի անվտանգության, մարդասիրական օգնության հասանելիության և ներառական քաղաքական երկխոսության իրական երաշխիքներով։
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ և UNMISS առաքելության ղեկավար Անիտա Կիկի Գբեհոն նշել է, որ դեկտեմբերի 22-ին նախատեսված քվեարկությանը մնացել է 42 օր։ Նրա խոսքով՝ պատրաստվածության վերաբերյալ դեռևս լուրջ հարցեր կան, մասնավորապես՝ անվտանգության, կազմակերպչական հնարավորությունների և վստահելի ընտրություններ անցկացնելու համար մնացած կարճ ժամանակի առումով։ Նշված օրը նախատեսված ամսաթիվ է, ոչ թե անխափան քվեարկության երաշխիք։
Զգուշացմանը նախորդել են սեպտեմբերյան կարևոր քաղաքական փոփոխությունները։ Սեպտեմբերի 21-ին ընդունվել են Ազգային ընտրական օրենքի փոփոխությունները, իսկ սեպտեմբերի 22-ին անցումային ազգային միասնության կառավարությանը փոխարինել է ժամանակավոր վարչակազմը։ Իշխանությունները պնդում են, որ այս քայլերն օգնում են անցումային գործընթացին, սակայն ՄԱԿ-ը կոչ է անում քաղաքական ուժերին համաձայնության գալ վերանայված խաղաղության համաձայնագրով դեռևս չկատարված պարտավորությունները ընտրություններից հետո իրականացնելու հարցում։
Անվտանգության իրավիճակը հակասական է։ UNMISS-ը արձանագրել է խաղաղության համաձայնագրի հիմնական կողմերի միջև բախումների նվազում, բայց համայնքների միջև բռնությունը շարունակում է սպառնալ խաղաղ բնակիչներին։ Գբեհոն կոչ է արել դադարեցնել մարտերը, պահպանել հրադադարը և պաշտպանել բնակչությանը։ Առաքելությունը նաև շեշտել է իր աշխատակիցների ազատ տեղաշարժի և մարդասիրական կազմակերպությունների անարգել աշխատանքի անհրաժեշտությունը։
Մարդասիրական տվյալները ցույց են տալիս, թե ինչու ընտրական օրացույցը չի կարելի առանձնացնել մարդկանց առօրյա խնդիրներից։ UNMISS-ի համաձայն՝ շուրջ 10 միլիոն մարդ օգնության կարիք ունի։ Անցած տարում մարդասիրական հասանելիության սահմանափակումներն աճել են 38 տոկոսով։ Առաքելությունը կրկնապատկել է օգնության գործողությունների պաշտպանական ուղեկցումները՝ նպաստելով, որ օգնություն ստանա ավելի քան 321 հազար մարդ, սակայն հիմնական խոչընդոտները մնում են։
Հարավային Սուդանի գլխավոր փորձությունը միայն քվեարկության օրը չէ։ Անհրաժեշտ են հանրային վստահություն, գործող հաստատություններ և ընտրություններից հետո պահպանվող քաղաքական համաձայնություններ։ ՄԱԿ-ը կոչ է անում անհապաղ երկխոսության, մինչ նախապատրաստական աշխատանքները շարունակվում են։ Դեռ պարզ չէ՝ դեկտեմբերյան քվեարկությունը հնարավոր կլինի՞ անցկացնել անվտանգ և ներառական պայմաններում։