ՅՈՒՆԻՍԵՖ․ ԱԹՍ-ների հարվածներն ու երաշտը խորացնում են Սուդանի երեխաներին սպառնացող վտանգները
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի գնահատմամբ՝ էլեկտրակայանների դեմ հարձակումներն ու ցանքի շրջանի կորուստը վտանգում են Սուդանում ջրի, սննդի և բուժօգնության հասանելիությունը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: COSV, “COSV - Darfur 2009 - Water pump.jpg”, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; unmodified archival photograph (2009). · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0)Սուդանի երեխաները միաժամանակ բախվում են զինված անօդաչու թռչող սարքերի հարվածների և երաշտի հետևանքներին, նոյեմբերի 10-ին նախազգուշացրել է ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամը՝ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը։ Ժնևում կայացած ճեպազրույցի ընթացքում կազմակերպության խոսնակ Ջեյմս Էլդերը հայտնել է, որ էներգետիկ ենթակառուցվածքների դեմ հարձակումներն ու տեղումների պակասը խաթարում են կենսական ծառայությունները ավելի քան երեք տարի շարունակվող հակամարտությունից տուժած երկրում։
Էլդերի խոսքով՝ հոկտեմբերի վերջին շաբաթվա յուրաքանչյուր օրը զինված ԱԹՍ-ների հարվածներ են հասցվել էլեկտրակայանների, իսկ ամբողջ ամսվա ընթացքում տուժած օբյեկտների թիվը կարող էր հասնել 15-ի։ Սրանք ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հրապարակած տվյալներն են, ոչ թե ամբողջ երկրում միջադեպերի անկախ հաստատված հաշվարկ։ Երբ էլեկտրամատակարարումը դադարում է, կարող են կանգ առնել ջրի պոմպերն ու մաքրման կայանները։ Ընտանիքները ստիպված են լինում դիմել ավելի թանկ կամ ոչ անվտանգ ջրի աղբյուրների, ինչն ավելացնում է հիվանդությունների վտանգը։
Դժվարանում է նաև գյուղատնտեսական իրավիճակը։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի տեղեկացմամբ՝ 2026–2027 թվականների հացահատիկային բերքի հիմնական ցանքի շրջանը գրեթե ավարտվել է, և ուշացած անձրևները կարող են չփոխհատուցել բաց թողնված ժամանակը։ Ոռոգման համար անհրաժեշտ են էլեկտրականություն և վառելիք։ Էներգամատակարարման խափանումները սպառնում են նաև պատվաստանյութերի ու դեղերի պահպանման սառը շղթաներին։ Այդպիսով հարվածների հետևանքները զգացվում են վնասված օբյեկտներից շատ հեռու։
Կազմակերպության գնահատմամբ՝ 2026 թվականին Սուդանում մինչև հինգ տարեկան 825 հազար երեխա կարող է բախվել ծանր սուր թերսնուցման։ Էլդերը նաև հայտարարել է, որ այս տարվա ընթացքում գրանցված մանկական զոհերի և վիրավորների դեպքերի երկու երրորդը կապված է ԱԹՍ-ների հետ։ Այս թվերը ներկայացվում են որպես ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի գնահատականներ, այլ ոչ թե անկախ ստուգված տարեկան վերջնական տվյալներ։
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հաղորդմամբ՝ գործընկերների հետ վերականգնվել կամ արևային էներգիայով են ապահովվել ջրամատակարարման համակարգեր, որոնք սպասարկում են մոտ ութ միլիոն մարդու։ Ավելի քան 2,5 միլիոն մարդ ստացել է առողջապահական օգնություն, իսկ 1,5 միլիոն երեխա և ընտանիքի անդամ՝ պաշտպանության ու հոգեսոցիալական աջակցության ծառայություններ։ Միևնույն ժամանակ Սուդանի օգնության ծրագրի ֆինանսավորված էր պահանջվող միջոցների միայն մեկ երրորդը։
Կազմակերպությունը կոչ է արել դադարեցնել քաղաքացիական ենթակառուցվածքների դեմ հարձակումները, ապահովել մարդասիրական անվտանգ հասանելիություն և կայուն ֆինանսավորում ջրի, սննդի, առողջապահության ու կրթության համար։ Նախազգուշացումը հիշեցնում է, որ պատերազմը երեխաներին վտանգում է ոչ միայն անմիջական վնասվածքներով, այլև կենսական ծառայությունների քայքայմամբ։