ՄԱԿ-ը զգուշացնում է, որ տաքացումը թուլացնում է օվկիանոսի՝ ածխածինը կլանելու կարողությունը
ՄԱԿ-ի ներկայացրած գնահատմամբ՝ կլիմայի փոփոխությունն արդեն մոտ 6 տոկոսով նվազեցրել է օվկիանոսի՝ ածխածինը կլանելու կարողությունը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: Buckshop / Wikimedia Commons, CC BY 4.0; contextual photograph (February 2026). · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY 4.0ՄԱԿ-ը 2026 թվականի հոկտեմբերի 29-ին հրապարակած տեղեկության մեջ զգուշացրել է, որ Երկրի տաքացման հետևանքով օվկիանոսն աստիճանաբար կորցնում է ածխածինը կլանելու արդյունավետությունը։ ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի և կլիմայի հարցերով քարտուղարության համագործակցությամբ պատրաստված գնահատման համաձայն՝ կլիմայի փոփոխությունն այդ կարողությունն արդեն նվազեցրել է մոտ 6 տոկոսով։
Օվկիանոսը կարևոր դեր ունի գլոբալ տաքացումը մեղմելու գործում։ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ այն կլանում է մարդու գործունեության հետևանքով արտանետվող ածխաթթու գազի մոտ 30 տոկոսը և ջերմոցային գազերով պահպանվող ավելորդ ջերմության շուրջ 90 տոկոսը։ Ջերմաստիճանի բարձրացման պայմաններում այդ գործառույթներն ավելի մեծ ճնշման տակ են հայտնվում։
Ջրի տաքացումը, քիմիական բաղադրության ու հոսանքների փոփոխությունները և ծովային էկոհամակարգերի վնասումը կարող են ազդել մթնոլորտի, օվկիանոսի մակերեսի և խորքային շերտերի միջև ածխածնի փոխանակման վրա։ Եթե օվկիանոսն ավելի քիչ CO₂ կլանի, դրա ավելի մեծ բաժինը կմնա մթնոլորտում։
Այս գնահատումը չի նշանակում, որ օվկիանոսը դադարել է ածխածին կլանել։ Բնական այս գործընթացի ուժգնությունը տարբեր է ըստ տարածաշրջանների և ժամանակի, իսկ ապագա միտումները կախված են արտանետումներից ու օվկիանոսի վիճակից։
Զեկույցը հրապարակվել է նոյեմբերին նախատեսված COP31 կլիմայական համաժողովից առաջ։ Այն ընդգծում է արտանետումների կրճատման, ծովային էկոհամակարգերի մշտադիտարկման և պաշտպանության անհրաժեշտությունը։
