ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն առաջարկել է 11 նոր համաշխարհային երկրապարկ՝ առաջին անգամ երեք երկրում
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի խորհուրդն առաջարկել է 11 նոր երկրապարկ։ Կուբան, Եթովպիան և Նամիբիան կարող են առաջին անգամ ստանալ այդ կարգավիճակը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: Copper Coast UNESCO Global Geopark 17, © Pocyun photograph, CC BY-SA 4.0; archival contextual image, 27 July 2025; no changes to image. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY-SA 4.0ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային երկրապարկերի խորհուրդը առաջարկել է ևս 11 տարածք ընդգրկել միջազգային ցանցում։ Եթե առաջարկները հաստատվեն, Կուբան, Եթովպիան և Նամիբիան առաջին անգամ կունենան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային երկրապարկեր։ Առաջարկը հրապարակվել է նոյեմբերի 6-ին՝ Փարիզում նոյեմբերի 2–4-ը անցկացված նիստից հետո։ Սա դեռ վերջնական ճանաչում չէ. որոշումը նախատեսվում է քննարկել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գործադիր խորհրդի 2027 թվականի գարնանային նստաշրջանում։
Առաջարկված վայրերն են Ինդոնեզիայի Bojonegoro-ն, Կանադայի Cabox-ն ու Niagara-ն, Եթովպիայի Central Ethiopia Rift Valley-ն, Միացյալ Թագավորության Charnwood Forest-ը, Ֆրանսիայի և Միացյալ Թագավորության համատեղ Cross Channel–Transmanche-ը, Թաիլանդի Khon Kaen-ը, Ֆրանսիայի La Hague-ը, Նամիբիայի Nama-!Garib-ը, Չիլիի Pillanmapu-ն և Կուբայի Viñales-ը։ Դրանց հնարավոր ընդգրկումը կընդլայնի ցանցի աշխարհագրությունը, հատկապես Աֆրիկայում և Կարիբյան տարածաշրջանում։
Իր 11-րդ կանոնադրական նիստի ընթացքում խորհուրդը ուսումնասիրել է 81 գործ՝ ներառյալ նոր հայտերը, նախկինում հետաձգված դիմումները, սահմանների փոփոխությունները և պարբերական վերագնահատումները։ Գործող 60 երկրապարկերի կարգավիճակը վերահաստատվել է չորս տարով, իսկ տարածքային փոփոխությունների չորս հայտ հաստատվել է։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տվյալներով՝ ներկայում ցանցում կա 241 երկրապարկ 51 երկրում։ Առաջարկված 11 վայրերը դեռ չեն ավելացվել այս թվին։
Համաշխարհային երկրապարկը պարզապես գեղեցիկ բնապատկեր չէ։ Այդ կարգավիճակը ենթադրում է երկրաբանական ժառանգության պահպանություն, կրթություն և տեղական համայնքների կայուն զարգացում։ Կարևոր է նաև բնակիչների մասնակցությունը տարածքների կառավարմանը։
Ուստի անհրաժեշտ է տարբերակել մասնագիտական առաջարկությունն ու պաշտոնական ճանաչումը։ Վերջնական որոշումը դեռ առջևում է։ Հոդվածի արխիվային լուսանկարում պատկերված է Իռլանդիայի արդեն ճանաչված երկրապարկերից մեկը, ոչ թե առաջարկված 11 վայրերից որևէ մեկը։