ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԹՈՂԱՐԿՈՒՄ
ԱՆԿԱԽ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԼՈՒՐԵՐ
Աշխարհ

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն առաջարկել է 11 նոր համաշխարհային երկրապարկ՝ առաջին անգամ երեք երկրում

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի խորհուրդն առաջարկել է 11 նոր երկրապարկ։ Կուբան, Եթովպիան և Նամիբիան կարող են առաջին անգամ ստանալ այդ կարգավիճակը։

Իռլանդիայի Copper Coast երկրապարկի ժայռոտ ափերն ու ծովախորշերը։
Արխիվ, 2025 թ․. Իռլանդիայի արդեն ճանաչված Copper Coast երկրապարկը, ոչ թե 11 նոր թեկնածուներից մեկը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր Լուսանկար: Copper Coast UNESCO Global Geopark 17, © Pocyun photograph, CC BY-SA 4.0; archival contextual image, 27 July 2025; no changes to image. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY-SA 4.0
Տեքստի չափը

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային երկրապարկերի խորհուրդը առաջարկել է ևս 11 տարածք ընդգրկել միջազգային ցանցում։ Եթե առաջարկները հաստատվեն, Կուբան, Եթովպիան և Նամիբիան առաջին անգամ կունենան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային երկրապարկեր։ Առաջարկը հրապարակվել է նոյեմբերի 6-ին՝ Փարիզում նոյեմբերի 2–4-ը անցկացված նիստից հետո։ Սա դեռ վերջնական ճանաչում չէ. որոշումը նախատեսվում է քննարկել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գործադիր խորհրդի 2027 թվականի գարնանային նստաշրջանում։

Առաջարկված վայրերն են Ինդոնեզիայի Bojonegoro-ն, Կանադայի Cabox-ն ու Niagara-ն, Եթովպիայի Central Ethiopia Rift Valley-ն, Միացյալ Թագավորության Charnwood Forest-ը, Ֆրանսիայի և Միացյալ Թագավորության համատեղ Cross Channel–Transmanche-ը, Թաիլանդի Khon Kaen-ը, Ֆրանսիայի La Hague-ը, Նամիբիայի Nama-!Garib-ը, Չիլիի Pillanmapu-ն և Կուբայի Viñales-ը։ Դրանց հնարավոր ընդգրկումը կընդլայնի ցանցի աշխարհագրությունը, հատկապես Աֆրիկայում և Կարիբյան տարածաշրջանում։

Իր 11-րդ կանոնադրական նիստի ընթացքում խորհուրդը ուսումնասիրել է 81 գործ՝ ներառյալ նոր հայտերը, նախկինում հետաձգված դիմումները, սահմանների փոփոխությունները և պարբերական վերագնահատումները։ Գործող 60 երկրապարկերի կարգավիճակը վերահաստատվել է չորս տարով, իսկ տարածքային փոփոխությունների չորս հայտ հաստատվել է։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տվյալներով՝ ներկայում ցանցում կա 241 երկրապարկ 51 երկրում։ Առաջարկված 11 վայրերը դեռ չեն ավելացվել այս թվին։

Համաշխարհային երկրապարկը պարզապես գեղեցիկ բնապատկեր չէ։ Այդ կարգավիճակը ենթադրում է երկրաբանական ժառանգության պահպանություն, կրթություն և տեղական համայնքների կայուն զարգացում։ Կարևոր է նաև բնակիչների մասնակցությունը տարածքների կառավարմանը։

Ուստի անհրաժեշտ է տարբերակել մասնագիտական առաջարկությունն ու պաշտոնական ճանաչումը։ Վերջնական որոշումը դեռ առջևում է։ Հոդվածի արխիվային լուսանկարում պատկերված է Իռլանդիայի արդեն ճանաչված երկրապարկերից մեկը, ոչ թե առաջարկված 11 վայրերից որևէ մեկը։

Աղբյուր: UNESCO