NASA-ի լուսանկարը ցույց է տալիս Յուտայի Սան Խուան գետի խոր ոլորանները
NASA-ն բացատրել է, թե ինչպես են երկրակեղևի բարձրացումն ու էրոզիան ձևավորել Goosenecks-ի կիրճերը։
Լուսանկարի հեղինակ և արտոնագիր
Լուսանկար: © Doc Searls (dsearls), CC BY-SA 2.0; archival photograph of Goosenecks, Utah; no modifications by NOREVI. · Լուսանկարի աղբյուրը · Լիցենզիա: CC BY-SA 2.0Միջազգային տիեզերակայանից արված լուսանկարը նոր ուշադրություն է հրավիրել ԱՄՆ հարավարևմտյան հատվածի ուշագրավ երկրաբանական տարածքներից մեկի՝ Յուտայի Սան Խուան գետի ոլորանների վրա։ 2026 թվականի նոյեմբերի 6-ին NASA Earth Observatory-ն հրապարակել է դրանց ձևավորման բացատրությունը՝ հիմնվելով հոկտեմբերի 6-ին տիեզերագնացի՝ Nikon Z9 տեսախցիկով արված լուսանկարի վրա։ Պատկերում գետի խորը ոլորանները հատում են Կոլորադոյի սարահարթը։
NASA-ի համաձայն՝ նախկինում Սան Խուանը հոսել է ավելի հարթ տարածքով և ազատորեն ձևավորել ոլորաններ։ Երբ երկրաբանական ուժերը միլիոնավոր տարիների ընթացքում բարձրացրել են Կոլորադոյի սարահարթը, գետը խորացրել է իր հունը՝ պահպանելով նախկին շրջադարձերից շատերը։ Որոշ հետազոտողներ մոտ 20 միլիոն տարի առաջ սկսված բարձրացման ուշ փուլերը կապում են գետի թեքության և էրոզիայի ուժգնացման հետ։ Գործընթացների ճշգրիտ հաջորդականությունը դեռ ուսումնասիրվում է։
Goosenecks պետական զբոսայգում կիրճի խորությունը հասնում է մոտ 300 մետրի։ Առանձնապես ոլորապտույտ հատվածում գետն անցնում է շուրջ 8,9 կիլոմետր, թեև նույն կետերի միջև ուղիղ հեռավորությունը ընդամենը 2,1 կիլոմետր է։ Այս թվերը ցույց են տալիս, թե որքան արտասովոր է տեղանքի կառուցվածքը վերևից։
Տարածքն առանձնանում է նաև մութ գիշերային երկնքով։ 2021 թվականին զբոսայգին ստացել է միջազգային կարգավիճակ՝ որպես աստղային դիտումների համար հարմար վայր։ NASA-ի հրապարակումը հայտնի լանդշաֆտի բացատրություն է, ոչ թե նոր կիրճի հայտնաբերում։ NOREVI-ի այս նյութի լուսանկարը հին արխիվային պատկեր է, այլ ոչ NASA-ի հրապարակած տիեզերագնացի կադրը։